تحول در اندیشه تاریخ نگری مورخان قاجار (با تأکید بر تاریخ نگری ناظم الاسلام کرمانی و مهدی ملک زاده) - وفایی مهر, غلامرضا; شرفی, محبوبه (مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران)
تحلیل بینش مورخان نواندیش عصر ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه در تعریف از چیستی علم تاریخ از مهم‌ترین اهداف این مقاله است. از این روی برای تحقق این هدف پرسشی چنین مطرح است: چیستی تاریخ و مهم‌ترین کارکردهای آن در بینش و نگرش مورخان نواندیش این دوران چیست و چه تأثیری بر روش تاریخ‌نگاری آنان داشته است؟ نتایج این پژوهش حاکی از ان است که تأثیرپذیری ایرانیان و مخصوصاٌ روشنفکران ایرانی از تحولات فکری و فرهنگی زمانه خویش و تلاش تاریخ‌نگاری فارسی برای نزدیکی به تاریخ‌نگاری نوین، باعث شکل‌گیری تعریف جدیدی از این علم نزد این گروه گردید که اوج آن را در تاریخ نگاری ناظم الاسلام کرمانی و مهدی ملک زاده مشاهده می‌نماییم. هردو مورخ تلاش دارند تا با فاصله گرفتن از تاریخ نگاری سنتی خود را به تاریخ نگاری نوین نزدیک نمایند. به گونه‌ای که تأثیر این تحول را به عینه در تاریخ نگاری آنان مشاهده می‌نماییم.