آسیب‌شناسی بخش اولویت‌های علم و فناوری نقشه جامع علمی کشور - احتشام نژاد احسان; پاکزاد مهدی (تکنولوژی در کارآفرینی و مدیریت استراتژیک)
هدف این پژوهش، آسیب‌شناسی بخش اولویت‌های علم و فناوری در نقشه جامع علمی کشور و ارائه راهکارهایی برای بهبود ساختار، محتوای و فرآیند تدوین این اولویت‌ها است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به شیوه تحلیل محتوای موضوعی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 نفر از خبرگان، سیاست‌گذاران و مدیران ارشد حوزه علم و فناوری گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز و محوری انجام شد و در نهایت مقوله‌های اصلی و فرعی شناسایی گردیدند. نتایج پژوهش نشان داد که آسیب‌های موجود در بخش اولویت‌های نقشه جامع علمی کشور در شش محور اصلی قابل دسته‌بندی‌اند: نارسایی‌های ساختاری، ضعف در فرآیند تعیین اولویت‌ها، عدم انطباق با نیازهای واقعی کشور، چالش‌های اجرایی، ضعف در حکمرانی نهادی، و نبود نظام به‌روزرسانی و آینده‌نگری. هر محور شامل مؤلفه‌های متعددی نظیر تمرکزگرایی، عدم مشارکت ذی‌نفعان، فقدان پیوست مالی، و بی‌توجهی به فناوری‌های نوظهور بود. بر اساس نتایج، بازطراحی فرآیند تعیین اولویت‌های علم و فناوری کشور امری ضروری است. پیشنهاد می‌شود سازوکار مشارکت نهادی، روش‌های داده‌محور و سازوکار بازخورد و ارزیابی مستمر برای تقویت کارایی سیاست‌های علم و فناوری در کشور ایجاد شود.